Klikzink
Een schilddak heeft geen platte gevel die rechtstreeks doorloopt tot aan de nok. In plaats daarvan lopen alle vier de dakvlakken schuin omhoog en komen ze samen op hoekkepers en een nok die vaak korter is dan bij een zadeldak. Dat heeft gevolgen voor hoe een felsbaan gelegd wordt en dus ook voor hoe sneeuw zich daarop gedraagt.
Op een rechthoekig zadeldak lopen de banen van goot tot nok in één lengte door. Op een schilddak kan dat niet: de hoekkeper snijdt het vlak schuin af, waardoor de banen aan de zijkant van het vlak korter worden naarmate ze dichter bij de hoek liggen. Het middenstuk van elk vlak bestaat uit volle banen, de randen bij de hoekkepers uit stukken die op maat gezaagd en ingepast zijn. Hoeveel volle banen er passen, hangt af van de breedte van het vlak en van de hoek van de kepers. Bij een smal schildvlak kan het zijn dat er nauwelijks een volle baan overblijft en dat het vlak grotendeels uit ingepaste stroken bestaat.
Een glad, doorlopend felsdak houdt sneeuw anders vast dan een dak met een frame en montagerails erop. Er zijn geen randen waar sneeuw achter blijft hangen en geen opstaande beugels die een sneeuwpakket vasthouden zodra het eenmaal een paar centimeter dik is. Sneeuw op een felsbaan glijdt in de regel eerder en gelijkmatiger af dan op een dak met paneelframes, zeker zodra de zon het oppervlak een beetje opwarmt of er wind bij komt.
Bij een schilddak speelt de hoekkeper daarin een aparte rol. Op het middenstuk van een vlak, waar de volle banen liggen, glijdt de sneeuw in een rechte lijn naar de goot. Bij de kepers ligt dat anders: de ingepaste stroken langs de schuine snede zijn smaller en de fels loopt daar niet in een rechte lijn door tot aan de rand. Sneeuw die daar ligt, kan een fractie langer blijven hangen op de overgang tussen twee vlakken, vooral als de keper zelf met een aparte kepergoot of kepersluitstuk is afgewerkt. Dat is geen probleem voor de constructie, maar het betekent wel dat de sneeuwval bij de hoeken minder voorspelbaar is dan op het rechte middendeel.
Omdat een schilddak aan alle vier de zijden een dakvoet heeft, valt er ook aan alle vier de zijden sneeuw naar beneden, in plaats van geconcentreerd aan één kant zoals bij een lessenaarsdak. Dat spreidt de belasting op de goten, maar het betekent ook dat je bij elke gevel rekening moet houden met een sneeuwval die zonder waarschuwing kan loskomen. Bij een woning met een terras of een entree aan de zijde van een schildvlak is dat iets om in het ontwerp mee te nemen: een luifel, een sneeuwvanger of gewoon een andere routing van het looppad.
De vier vlakken van een schilddak liggen bovendien niet allemaal even lang in de zon of even lang in de wind, en dat verschil in expositie werkt door in hoe snel de sneeuw op elk vlak smelt of afglijdt. Een zuidvlak warmt sneller op dan een noordvlak, zoals wij uitleggen bij [wat sneeuw doet op het noorden](/dakstroom/sneeuw/op-het-noorden), en bij een schilddak heb je die verschillende windrichtingen letterlijk naast elkaar op hetzelfde dak. Het gevolg is dat de ene kant van het huis een middag lang met dichte dooisneeuw te maken kan hebben terwijl de andere kant al kaal ligt.
De cellen liggen in het vlak van de felsbaan, op dezelfde hoogte als het staal ernaast, zonder rand die sneeuw vasthoudt. Zolang een baan sneeuwvrij is, wekt hij op; zodra er een sneeuwlaag op ligt, ligt de opwekking van die baan stil, net als bij ieder ander zonnepaneel onder sneeuw. Het verschil zit in hoe lang dat duurt. Omdat er geen frame is dat een sneeuwrand vasthoudt, is de kans dat een pak sneeuw blijft liggen tot het helemaal wegsmelt kleiner dan bij een paneel op beugels, waar de onderrand van het frame nu juist een lipje vormt waar sneeuw achter blijft steken.
Bij een schilddak is het middenstuk van elk vlak, met de volle banen, het deel waar dat effect het duidelijkst is: daar glijdt de sneeuw in een rechte baan naar de goot en is het vlak na een dooiperiode snel weer vrij. De ingepaste stroken bij de hoekkepers zijn onregelmatiger van vorm en kunnen dus ook onregelmatiger sneeuwvrij worden. Voor de opwekking van het hele dakvlak maakt dat in de praktijk beperkt verschil, omdat het merendeel van het oppervlak uit die volle, regelmatige banen bestaat.
Op een flauw hellend schilddak, zeg onder de twintig graden, gedraagt sneeuw zich anders dan op een steil schilddak: ze glijdt minder makkelijk af en blijft langer liggen, zoals ook geldt voor een vlak dak of een dak met weinig helling in het algemeen. Bij zo'n flauwe helling is het verschil tussen een schilddak en een zadeldak vooral een kwestie van hoeveel dakvoeten er zijn waar de sneeuw vandaan kan komen, niet van hoe snel ze loslaat. Bij een steil schilddak, boven de veertig graden, is het net andersom: daar glijdt sneeuw op vrijwel elk vlak snel af, en ligt het accent van deze pagina op de spreiding over vier gevels in plaats van op de snelheid van afglijden.
Een ander punt waarop de ligging het antwoord omdraait, is de oriëntatie van de vlakken ten opzichte van elkaar. Bij een zadeldak op oost-west heb je twee vlakken die tegengesteld gedrag vertonen, zoals te lezen is bij [wat sneeuw doet op oost en west](/dakstroom/sneeuw/oost-west). Bij een schilddak op dezelfde kavel heb je al die richtingen tegelijk, wat de sneeuwval over de vier goten spreidt maar tegelijk betekent dat er nooit één simpel antwoord is voor het hele dak: elk vlak moet los bekeken worden, met zijn eigen bezonning en zijn eigen aandeel volle en ingepaste banen.
Voor een schilddak met geïntegreerde zonnecellen is de indeling van de banen per vlak een tekenvraagstuk: hoeveel volle, sneeuwvriendelijke banen passen er, en waar komen de ingepaste stroken bij de kepers. Dat verschilt per dakvlak en per dakmaat, en dat rekenen wij uit op tekening, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn. Klikzink levert de banen op maat vanaf de eigen walsmachines in Ede, zodat de indeling van elk schildvlak aansluit op de werkelijke maatvoering in plaats van op een standaardmaat die toevallig past.