Klikzink
De omvormer zet de gelijkstroom uit de felsbanen om in wisselstroom die het net op kan of die de meterkast bruikbaar maakt in het huis. Dat apparaat moet ergens hangen: droog, koel, met voldoende vrije ruimte omheen en een kabelpad naar de meterkast dat niet te lang wordt. Op een groot dakvlak is dat een echte keuze, geen bijzaak. Van dakvlak naar zolder, van zolder naar meterkast, soms twintig meter, soms twee. Elke meter kabel is een meter die iemand moet leggen, wegwerken en ooit weer kunnen bereiken voor onderhoud.
De vergelijking die deze pagina maakt is niet tussen twee plekken voor de omvormer. Het is tussen een plek kiezen, en helemaal niets kiezen omdat er nog geen dak ligt dat het waard is. Bij solarfels is die tweede optie vaker de juiste dan bij een gewoon paneel op beugels. Dat komt niet doordat de omvormer anders werkt. Dat komt doordat de felsbaan zelf het dak is, niet iets wat erop wordt gelegd.
Een paneel op beugels leg je op een dak dat er al ligt. De omvormer krijgt een plek in de meterkast of tegen de gevel, de kabel loopt langs de gording naar binnen, en dat kan morgen. Het dak zelf verandert niet: de dakbedekking blijft zoals hij was, de panelen komen er los boven. Daardoor is er bij een gewoon paneel geen reden om te wachten. Het dak is al goed, de opwekking komt er los bovenop, en uitstel levert alleen gemiste jaren aan stroom op.
Bij solarfels ligt dat anders. De felsbaan met de cellen erin is de dakbedekking. Die leg je niet naast een bestaand dak, die vervangt het. Als het huidige dak nog twintig jaar meekan, betaal je voor een nieuw dak dat je niet nodig had, om er de opwekking in te krijgen die je ook los had kunnen kopen. Dat is de reden waarom wachten hier zo vaak het juiste advies is: je betaalt de felsbaan toch pas echt terug op het moment dat je hem sowieso had moeten aanschaffen, namelijk als het dak aan vervanging toe is of bij nieuwbouw.
Een voorbeeld uit de praktijk. Een boerderijschuur met een dak uit de jaren negentig, nog in prima staat, geen lekkages, geen roest. De eigenaar wil zonnestroom en overweegt solarfels omdat het strak in het vlak ligt. Op tekening blijkt dat het bestaande dak nog vijftien jaar meekan. In dat geval is het antwoord niet ingewikkeld: leg panelen op beugels op het bestaande dak, en bewaar solarfels voor het moment dat dit dak echt vervangen wordt. Dezelfde stroom, geen onnodige sloop van een dak dat nog goed is.
Anders wordt het als het dak al aan de beurt is. Een loods waarvan de gevelplaten en het dak allebei vervangen worden, of een nieuwbouwproject waar het dakvlak nog getekend moet worden. Daar val je niet twee keer met kosten: je betaalt één keer voor het dak, en de opwekking zit erin verwerkt. Op dat moment is er ook geen reden meer om te wachten, want uitstellen levert dan alleen een dak op dat eerst zonder opwekking gelegd wordt en later alsnog met panelen ernaast bedekt moet worden. Wachten kost dan juist geld, in plaats van dat het geld bespaart.
De vraag waar de omvormer komt, is bij uitstel geen vraag die je nu al beantwoordt. Bij een dak dat pas over tien jaar vervangen wordt, is de meterkast van vandaag misschien niet de meterkast van dan. Een verbouwing, een andere indeling, een nieuwe aansluiting op het net: dat verandert waar de kortste kabelroute ligt. Bij een gewoon paneel op beugels leg je die route nu, en pas je hem later aan als het moet; de investering is klein genoeg om dat risico te nemen. Bij solarfels leg je het dak zelf voor twintig, dertig jaar. Dan is het beter om die keuze te maken op het moment dat je ook echt weet hoe het gebouw erbij staat, in plaats van te gokken op een route die je nu tekent voor een dak dat er nog niet is.
Dat is meteen waar een gewoon paneel het beter doet, en dat mag hier gezegd worden: flexibiliteit. Panelen op beugels leg je aan als het schikt, je verwijdert ze weer als het dak vervangen wordt, en de omvormer verhuis je mee. Er is geen moment waarop je vastzit aan een dakbedekking die je nog dertig jaar op zijn plek moet houden om de investering terug te zien. Bij twijfel over de toekomst van een gebouw, een tijdelijke bestemming, of een dak dat je over vijf jaar toch anders wil indelen, is een paneel op beugels het eerlijkere antwoord. Solarfels is gebouwd voor duurzaamheid van het dak zelf, niet voor flexibiliteit in de tussentijd.
Bij Klikzink beginnen we die afweging altijd met de vraag hoe oud het huidige dak is en wanneer vervanging voorzien staat. Dat bepaalt meer dan de vraag waar de omvormer komt. Ligt er een dak dat er nog jaren goed bij staat, dan is niets doen met solarfels het advies, en raden we een paneel op beugels aan voor de stroom van nu. Ligt er een dak dat toch vervangen wordt, dan wordt de plek van de omvormer onderdeel van de tekening: waar zit de meterkast, hoe lang wordt de kabel, waar is een droge, koele ruimte met genoeg ventilatie in de buurt van het dakvlak. Dat rekenen we uit op basis van de plattegrond, niet op basis van een vast recept, want elk gebouw ligt anders.
Een tweede voorbeeld: een utiliteitsgebouw met een flauw hellend dak dat binnen twee jaar vervangen wordt vanwege lekkage aan de randen. Daar is wachten geen optie meer, het dak moet toch open. In dat geval loont het om de nieuwe dakbedekking meteen als solarfels uit te voeren, en de omvormer een plek te geven in de technische ruimte die al op de tekening staat voor de vervanging van de installaties. De kosten voor dak en opwekking vallen dan samen in één project, in plaats van twee keer een aannemer op het dak.
De vraag waar de omvormer komt is bij solarfels pas aan de orde als de vraag of dit dak toe is aan vervanging al beantwoord is. Is dat niet het geval, dan is niets doen met dit product het juiste advies, en is een gewoon paneel op beugels de stap die vandaag stroom oplevert zonder dat je een goed dak vervangt. Is het dak wel aan de beurt, of wordt er nieuw gebouwd, dan wordt de plek van de omvormer onderdeel van hetzelfde ontwerp als het dakvlak zelf, en betaal je één keer voor iets dat anders twee keer op de rekening had gestaan. Wat het beste is voor een specifiek dakvlak, rekenen wij uit op tekening, zonder kosten voor dat advies.