De aansluiting op de meterkast bij een rijtjeshuis

Bij een rijtjeshuis is de meterkast meestal een smalle kast onder de trap of in de hal, dicht bij de voordeur, met weinig ruimte om iets bij te plaatsen. Dat is precies waar de kabel van het dak naartoe moet, en het is de plek waar zichtbaar wordt of de bestaande installatie de opwekking uit de felsbaan aankan of niet. Bij een dakvlak met geïntegreerde zonnecellen verandert er in de kast zelf niet zoveel als mensen vaak denken, maar de punten waar wel naar gekeken moet worden liggen op een andere plek dan bij een paneel dat los op het dak ligt.

De kabel die van het dakvlak komt, gaat eerst naar de omvormer en van daar naar een eigen groep in de meterkast. Bij een rijtjeshuis met een klein dakvlak, ingeklemd tussen twee scheidingsmuren met de buren, is de af te leggen route door het huis vaak korter dan bij een vrijstaande woning met een schuin dak aan de achterkant. Dat is prettig voor de aanleg, maar het zegt niets over de vraag of de bestaande meterkast al klaar is voor een tweede stroombron. Die vraag staat los van hoe de kabel het huis binnenkomt, wat we uitgebreider behandelen op de pagina over hoe de stroom naar binnen komt bij een rijtjeshuis.

In de meterkast zelf gaat het om drie dingen: is er een vrije groep in de groepenkast, is de hoofdaansluiting zwaar genoeg, en is er fysiek ruimte voor de apparatuur die erbij komt. Een rijtjeshuis uit de jaren zeventig of tachtig heeft vaak een aansluiting van een bepaalde omvang die destijds ruim genoeg was voor een gezin met een fornuis en een wasmachine, maar niet is doorgerekend op teruglevering vanaf het dak. Of dat een probleem is, hangt af van hoeveel vermogen het dakvlak levert, en dat verschilt per uitvoering en per dakvlak. Bij een smal dak dat aan twee kanten tegen de buren aanzit, is het aantal banen dat past sowieso beperkt door de breedte, en dat aantal banen bepaalt weer hoeveel vermogen er binnenkomt. Wij rekenen dat uit op tekening, met de maten van het dakvlak en de bestaande aansluiting als uitgangspunt, in plaats van dat we op voorhand roepen dat het wel of niet past.

Een groepenkast die vol hangt is bij oudere rijtjeshuizen geen uitzondering. Er is een groep voor de keuken, een voor de wasmachine, een voor de verdiepingen, en als er weinig reservevermogen in de kastwand over is, past er simpelweg geen groep meer bij zonder dat de kast wordt uitgebreid of vervangen. Dat is geen kwestie die uniek is voor een felsdak met cellen erin; een gewoon paneel op beugels loopt tegen precies dezelfde grens aan. Het verschil zit in de reden waarom je op dat moment toch naar de meterkast kijkt. Bij nieuwbouw of bij een dakvervanging, wat bij dit type dak vaak het moment is waarop het financieel interessant wordt, wordt de meterkast vaak al aangepakt voor andere aansluitingen zoals een warmtepomp of een laadpunt. Dan is het logisch om de aansluiting voor het dakvlak in één keer mee te nemen, in plaats van de meterkast twee keer open te trekken.

De hoofdaansluiting, dus de aansluiting van het net naar de woning, is de tweede plek waar het vastloopt of juist niet. Bij een rijtjeshuis met een compacte hoofdaansluiting kan het opwekvermogen van het dakvlak in de buurt komen van wat er aan de andere kant, richting het net, wordt terugverwacht. Of dat een zwaardere aansluiting nodig maakt, hangt niet alleen af van het dakvlak maar ook van wat er verder al in het huis aan stroom wordt gebruikt en teruggeleverd, en dat verschilt van huis tot huis. Wat we hier vast kunnen zeggen: bij een klein dakvlak met weinig banen, zoals veel voorkomt bij een smal rijtjeshuis, loopt het risico op deze grens minder snel op dan bij een groot dakvlak met veel opgewekt vermogen. De breedte van het dak, en dus het aantal banen met cellen dat er past, is bij dit type gebouw de eerste factor waar we naar kijken voordat we iets zeggen over de aansluiting.

De apparatuur zelf, de omvormer die de stroom van het dak omzet naar stroom die het huis kan gebruiken, hoort niet in de meterkast maar staat er vaak dichtbij, in de meterkast zelf of net daarbuiten in de hal of onder de trap. Waar die omvormer precies komt en waarom die plek wordt gekozen, staat op de pagina over waar de omvormer komt bij een rijtjeshuis. Voor de meterkast is vooral relevant dat er naast de omvormer nog ruimte moet zijn voor de aansluitkast en de meterkast zelf, en bij een rijtjeshuis is die ruimte vaak schaars. We hebben dat weleens gezien bij een woning waar de meterkast eigenlijk al vol hing met een slimme meter, een groep voor de wasmachine en een aparte groep voor de keuken; daar moest eerst worden gekeken of de kast breder kon of of er een aparte kastwand bij moest komen voordat de aansluiting voor het dak erbij kon.

Wanneer wél een zwaardere aansluiting nodig is, is dat meestal niet omdat het dakvlak zelf zo groot is, maar omdat de bestaande aansluiting al aan zijn grens zat voordat er iets bijkwam. Een rijtjeshuis dat naast het dakvlak ook een warmtepomp en een laadpaal krijgt, komt eerder op het punt waar de netbeheerder een grotere aansluiting adviseert of eist, dan een huis waar het dakvlak de enige nieuwe aansluiting is. Dat is dus een optelsom van alles wat er in en aan het huis gebeurt, niet iets wat je aan de felsbaan zelf kunt aflezen. Wij kijken daarom niet alleen naar het dakvlak wanneer we een aanvraag voorbereiden, maar vragen ook naar wat er verder in het huis speelt aan verbruik en opwekking.

De conclusie voor een rijtjeshuis is dus vooral praktisch: kijk eerst hoeveel ruimte er in de bestaande meterkast en groepenkast over is, en kijk daarna wat het smalle dakvlak, ingeklemd tussen de buren, aan vermogen kan leveren gegeven het aantal banen dat er past. Dat laatste rekenen we uit op tekening, met de exacte maten van het dak. Voor het eerste is een blik in de meterkast door een installateur meestal genoeg om te weten of er wat bij moet, of dat de bestaande situatie het gewoon aankan.