Klikzink
Bij een rijtjeshuis in aanbouw ligt er nog geen dak. Er komt sowieso een dakvlak, met sowieso een dakbedekking, sowieso bevestigingsmateriaal en sowieso een aannemer die het moet leggen. Op dat moment is de vraag niet meer of je een dak plus panelen wilt, maar of je één dakvlak wilt dat allebei doet. Dat is het verschil met een bestaand rijtjeshuis waar het dak er al ligt en er nog jaren meekan: daar leg je panelen erbovenop en laat je het dak met rust. Bij nieuwbouw betaal je het dak toch, en de vraag wordt dan wat het kost om er de opwekking in te laten meelopen in plaats van erop te zetten.
Dat scheelt niet alleen een montageklus achteraf. Het scheelt ook een tweede aannemersbezoek, een tweede stelling, een tweede set doorvoeren door de dakbedekking. Bij een rijtjeshuis met een relatief klein dakvlak telt dat harder door dan bij een vrijstaande woning met een groot dak, omdat de vaste kosten van een aparte paneelmontage zich over minder vierkante meters verdelen. Een hijskraan die voor drie panelen komt kost hetzelfde als een hijskraan die voor twaalf panelen komt.
Een rijtjeshuis heeft meestal een dakvlak dat aan twee zijden begrensd wordt door de scheidingsmuur met de buren. Er is geen overstek naar links of rechts om ruimte te winnen, en de breedte van het dakvlak ligt vast op de breedte van de kavel. Dat bepaalt vrij direct hoeveel felsbanen er naast elkaar passen en dus hoeveel banen met cellen erin er in het vlak kunnen liggen. Bij een kavelbreedte van iets meer dan vijf meter, wat voor een tussenwoning in een rijtje niet ongewoon is, is dat een ander telwerk dan bij een blok van tien meter breed.
De aansluiting op de scheidingsmuur is bij een rijtjeshuis een vast punt waar de dakdekker toch iets moet doen, met loodslabben, een keperschoor of een kilgoot als het dak van de buren een andere kaprichting heeft. Die aansluiting verandert niet door de keuze voor felsbanen met cellen erin: die randafwerking is hetzelfde werk of er nu cellen in het dakvlak liggen of niet. Wat wel verandert is de indeling van het vlak zelf. Omdat de banen een vaste werkende breedte hebben, ligt van tevoren vast hoeveel banen er tussen de twee muren passen en dus hoeveel daarvan uitgevoerd kunnen worden met cellen erin, en hoeveel banen ernaast zonder cellen liggen om de resterende breedte netjes te vullen. Dat is een tekenvraag, geen vuistregel, en dat rekenen wij uit op de tekening van het specifieke huis.
Bij een blok van meerdere rijtjeshuizen achter elkaar, wat bij nieuwbouwprojecten vaak het geval is, telt dat verder door. Als tien woningen in een rijtje dezelfde kapvorm en dezelfde dakbreedte hebben, is de indeling van banen met en zonder cellen voor de hele rij in één keer te bepalen, en de banen worden op maat gewalst voor die reeks. Dat is iets anders dan tien keer apart een paneelconfiguratie uitzoeken voor tien verschillende daken.
Bij een bestaand dak dat nog niet aan vervanging toe is, betaal je voor panelen op beugels een aparte post naast het dak dat er al ligt en al betaald is. Bij nieuwbouw van een rijtjeshuis staat de rekening voor het dak zelf al op de begroting, met de dakbedekking, de daktimmerman, de bevestiging en de afwerking als vaste posten. De vraag die dan overblijft is wat het verschil kost tussen een felsbaan zonder cellen en een felsbaan met cellen erin, niet wat een compleet nieuw systeem kost naast een dak dat er al staat.
Dat verschil hangt af van hoeveel banen met cellen er in het vlak passen, welke uitvoering gekozen wordt en hoe het dakvlak precies ligt ten opzichte van de zon. Een blinde bevestiging onder de fels, zonder schroef door het dakvlak, is bij nieuwbouw net zo goed toepasbaar als bij een dak dat vervangen wordt: de klemmen horen bij de manier waarop de baan aan de gordingen of panlatten vastzit, dat verandert niet door de bouwfase. Wat wel per project verschilt is de prijs, en die zetten we niet op deze pagina. Niet omdat we het verzwijgen, maar omdat het per dakvlak, per hoeveelheid banen met cellen en per uitvoering anders uitvalt. Dat rekenen we uit op tekening, met de kapvorm en de kavelbreedte van de specifieke woning erin.
Niet elk moment in de levensduur van een rijtjeshuis is een goed moment voor deze keuze. Als het dak er al ligt en nog vijftien jaar meekan, is er geen reden om het open te breken voor een systeem dat zijn meerwaarde vooral haalt uit het combineren van twee werkzaamheden in één. Dan is een set panelen op beugels op het bestaande dak de logische stap, en die keuze verdient een andere afweging dan deze pagina behandelt.
Ook bij nieuwbouw geldt dat de keuze voor felsbanen met cellen duurder is per wattpiek dan losse panelen op een standaarddak. Wat het voor een rijtjeshuis in aanbouw wél aantrekkelijk maakt, is dat de vaste kosten van een dak en een paneelmontage samenvallen in één werkbezoek, één stelling en één set aansluitingen op de scheidingsmuur, in plaats van twee gescheiden trajecten die na elkaar op de bouwplaats moeten gebeuren. Of dat voordeel opweegt tegen de hogere prijs per wattpiek hangt af van de omvang van het dakvlak, de richting waarin het huis in het rijtje ligt en de uitvoering die gekozen wordt, en dat rekenen we per project uit.
Voor wie een rijtjeshuis laat bouwen of ontwerpt en de kapvorm en dakbreedte al kent, is het moment om deze vraag te stellen voordat de dakdekker aan de slag gaat, niet erna. Een tekening van het dakvlak, met de kavelbreedte en de aansluitingen op de buren erin, is voldoende om te laten zien hoeveel banen er passen en wat het verschil in kosten wordt tussen een dak zonder en een dak met cellen erin.