Klikzink
Indak-panelen liggen, net als solarfels, in het vlak van het dak in plaats van erop. Dat is de overeenkomst en die is groot genoeg om de twee vaak in één adem te noemen. Maar onder die gelijkenis zit een ander soort dak, en dat merk je precies op het moment dat er blad, mos of vogelpoep op ligt en iemand moet gaan schoonmaken.
Een indak-paneel vervangt een aantal dakpannen. Het paneel ligt vlak, maar heeft aan de zijkanten een profiel of een randafwerking nodig om op de aansluitende pannen aan te sluiten en het water goed te laten aflopen. Die rand is functioneel en onvermijdelijk: het is de overgang van een hard, glad paneeloppervlak naar een dakbedekking die uit losse, elkaar overlappende stukken bestaat. Precies in die overgang, en in de opstaande randen van het paneelkader zelf, blijft weleens iets liggen. Een paar bladeren die niet ver genoeg wegwaaien, een randje mos dat vanaf de aangrenzende pan verder groeit. Het is geen dagelijks probleem, maar het is een plek die er is en die je op een gegeven moment wilt bekijken.
Bij solarfels is die rand er niet. De baan met cellen is even hoog als de baan zonder cellen, van dezelfde platte plaat, met dezelfde fels aan de zijkant die haaks overeind staat en waarmee de volgende baan erin klikt. Er is geen kader om de cellen heen, geen sprong in hoogte tussen paneel en dakbedekking, geen voeg die apart afgedicht moet worden. Het dakvlak loopt in één rechte lijn van nok naar goot, en wat er op valt, glijdt er ook weer af. Dat is het verschil dat je in de praktijk voelt: niet dat het ene systeem vuil wordt en het andere niet, maar dat het ene systeem plekken heeft waar vuil kan blijven liggen en het andere niet.
Het zit in hoe de twee systemen zijn opgebouwd. Een indak-paneel is een apart bouwdeel dat in een dakvlak van pannen wordt ingepast. Hoe zorgvuldig dat ook gebeurt, je voegt een ander materiaal, met een andere dikte en een ander aansluitprofiel, in een oppervlak dat uit iets anders bestaat. Er ontstaat onvermijdelijk een naad, en een naad is precies de plek waar vocht een fractie langer blijft staan en waar een blaadje niet in één beweging wegwaait maar eerst tegen de rand blijft liggen tot de volgende bui.
Solarfels is geen inpassing maar een baan uit dezelfde productiereeks als de rest van het dak. De plaat komt van dezelfde rol, krijgt dezelfde coating en wordt met dezelfde klemmen onder de fels bevestigd als wij uitleggen bij [hoe de bevestiging blind onder de fels verdwijnt](/dakstroom/schoonmaken/tegenover-panelen-op-beugels). Er is geen kader nodig omdat er niets is om in te kaderen: de cel ligt in het staal, niet erop. Dat betekent ook dat er onder de cel geen luchtspouw of montageruimte is waarin bladresten of stof zich kunnen verzamelen zonder dat je het ziet. Bij een opgebouwd paneel, ook een indak-paneel, is er vrijwel altijd een beperkte ruimte tussen de onderzijde van het paneel en het dakbeschot. Bij solarfels is die ruimte er niet, want de baan is het dakbeschot niet, maar de dakbedekking zelf, in doorlopend metaal.
De praktische consequentie is dat een solarfelsdak zich hetzelfde gedraagt als elk ander stalen hellend dak. Bij een helling die steil genoeg is, spoelt regen het meeste vuil vanzelf mee naar de goot. Waar het wel vervuilt, zoals onder een overhangende boom of op een dakdeel dat weinig zon en dus weinig droging krijgt, is schoonmaken een kwestie van spoelen met water en zo nodig een zachte borstel, zonder dat je rekening moet houden met een rand die eerst zelf schoongemaakt moet worden voordat het vlak weer schoon is. Er is ook geen kans dat er bij het schoonmaken water achter een paneelrand terechtkomt, simpelweg omdat er geen rand is waar het achter kan komen.
Bij indak-panelen is de aanpak zelf niet ingewikkelder, maar je werkt met een oppervlak dat uit twee soorten materiaal en twee soorten hoogte bestaat. Wie schoonmaakt, doet dat in de praktijk vaak net iets grondiger rond de randen, gewoon omdat daar de kans op achterblijvend vuil het grootst is. Dat is geen zwaar onderhoud, maar het is een extra aandachtspunt dat bij solarfels wegvalt.
Het zou onterecht zijn te doen alsof solarfels op elk punt de betere keuze is. Indak-panelen hebben, juist door hun paneelvorm, vaak een net iets grotere neiging om regenwater snel en gericht af te voeren via het profiel aan de onderzijde, wat op een dak met een complexe vorm, met veel hoeken, kilgoten en aansluitingen, soms praktischer uitpakt dan een doorlopende felsbaan die over de volle lengte van nok tot goot loopt. En een indak-paneel is, doordat het als paneel wordt vervangen bij pannen die toch al aan onderhoud toe zijn, in sommige renovaties eenvoudiger te combineren met een bestaand pannendak dat verder intact blijft. Solarfels vraagt om een volledig stalen dakvlak; het is geen oplossing om tussen bestaande pannen te schuiven.
Dat sluit aan bij het bredere verhaal over wanneer dit systeem past. Solarfels loont vooral wanneer het dak toch vervangen wordt of bij nieuwbouw, omdat je dan één keer betaalt voor dak en opwekking samen. Op een dak dat prima pannen heeft die nog jaren meegaan, is een indak-paneel of een regulier paneel op beugels vaak de logischere stap, en dat is precies waar wij eerlijk over zijn.
Wat blijft, is het antwoord op de vraag waarmee deze pagina begon. Waar indak-panelen een randje en een kleine sprong in hoogte meebrengen die af en toe aandacht vragen, heeft solarfels dat verschil niet, omdat de cel geen apart bouwdeel is maar onderdeel van de plaat zelf. Voor wie een dakvlak nieuw laat maken of vervangen en de vraag stelt hoe het onderhoud er op langere termijn uitziet, is dat een concreet en meetbaar verschil, ook al is het geen verschil dat opbrengst of terugverdientijd verandert. Wilt u weten hoe dat uitpakt voor uw dakvlak, met de vorm en de helling die u heeft? Klikzink in Ede rekent het door op tekening, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn.