Klikzink
Een flauwe helling, zeg tot een graad of vijftien, gedraagt zich anders dan een steil zadeldak. Regen die op een steil dak in één beweging naar de goot loopt en onderweg het meeste vuil meeneemt, blijft op een flauw vlak veel langer liggen. Het water zoekt geen snelle route naar beneden, het verspreidt zich over het vlak en trekt daar traag doorheen. Dat is op een gewoon dak al een reden om iets vaker te kijken. Op een dakvlak dat ook stroom opwekt is het een ander soort vraag, omdat het niet alleen gaat om lekkage of om de uitstraling van het dak, maar om hoeveel licht de cellen nog te zien krijgen.
Bij Solarfels liggen de cellen in het vlak van de felsbaan, op dezelfde lijn en dezelfde hoogte als de banen ernaast. Er is geen kader, geen montagerail en geen luchtspleet onder het paneel waar bladresten, mos of duivenpoep in vast kan gaan zitten. Dat scheelt op een flauw dak meer dan op een steil dak, want juist bij een lage hellingshoek is een opstaande rand of een montagevoet een plek waar water blijft staan en waar vuil zich ophoopt in plaats van wegspoelt. Bij Solarfels is die rand er niet. Het vlak loopt door zoals de rest van de felsbaan doorloopt, met alleen de haaks opstaande fels van 35 millimeter als enige onderbreking. Die fels ligt in de lengterichting van de waterafvoer en vormt geen dwarsbarrière.
Dat betekent niet dat een flauw vlak zichzelf schoonhoudt. Het betekent dat wat er wél op blijft liggen, zoals fijn stof, pollen of een dun laagje algengroei bij een schaduwrijke plek, gelijkmatig over het vlak verdeeld blijft liggen in plaats van dat het zich concentreert langs een randje of onder een paneelrand. Op een paneel op beugels zie je vaak een duidelijke vuilrand precies waar het paneel de laatste centimeters water tegenhoudt voor het de dakrand bereikt. Die opstapeling van vuil op een specifieke plek is bij Solarfels niet aan de orde, simpelweg omdat er geen fysieke rand is om dat vuil te vangen.
Bij een dak op het zuiden met een normale helling spoelt de meeste aanslag vanzelf weg door de combinatie van steilte en zon die het vlak snel laat drogen. Bij een flauw vlak werkt die combinatie minder goed. Een dakvlak dat bijna vlak ligt droogt na regen langzamer op, en op een schaduwrijke kant van het gebouw kan dat verschil in droogtijd het begin zijn van een dun laagje mos of algen. Dat is meestal een geleidelijk proces van maanden tot jaren, geen kwestie van één regenachtige week. Een concreet voorbeeld: een loods met een flauw hellend dak, deels in de schaduw van een naastgelegen bedrijfspand, kreeg na een paar jaar een lichte, groenige waas op het laagste deel van het vlak waar water het langst bleef staan. Op de rest van het dak, waar de zon er wel bij kon, was dat niet te zien. Dat is precies het soort verschil dat de ligging veroorzaakt en dat op een steiler dak minder snel optreedt.
Voor de opwekking is dat relevant omdat een dun laagje vervuiling over het hele oppervlak van een cel het rendement gelijkmatig een beetje drukt, terwijl een geconcentreerde vlek op één plek soms harder doorwerkt omdat die plek dan volledig uitvalt of ver achterblijft bij de rest van de string. Op Solarfels, zonder rand om vuil te concentreren, is de kans op zo'n geconcentreerde plek kleiner. De kans op een gelijkmatige waas over het hele vlak bij een flauwe, schaduwrijke helling is niet nul, en dat is precies waarom een controle op deze combinatie van ligging en vorm iets vaker zin heeft dan op een steil, zonnig dak.
Voor een woonhuis met een flauw hellend dak op solarfels is het gangbare advies vergelijkbaar met een gewoon dak in diezelfde ligging: één keer per jaar een blik erop, en dat vaker als er bomen in de buurt staan of als het dak aan de schaduwkant van het gebouw ligt. Regenwater doet het meeste werk, ook op een flauw vlak, alleen doet het dat trager. Bij twijfel is een keer doorspoelen met een tuinslang vanaf de nok voldoende, in de richting van de waterafvoer, zonder hogedrukreiniger en zonder agressieve middelen. Omdat er geen kader of rand is waar water achter kan blijven staan, is er ook geen plek waar je met een schrobber of borstel achter een profiel moet komen. Het vlak is één doorlopend oppervlak, en dat maakt schoonmaken eenvoudiger dan bij een paneel met een aluminium kader waar juist in de hoeken vuil blijft zitten.
Voor een bedrijfshal met een groot, flauw hellend dakvlak is de overweging vooral praktisch: bij een groot oppervlak is inspecteren met een drone of een keer per jaar een dakinspectie door een dakdekker een efficiëntere aanpak dan een visuele controle vanaf de grond. Bij een flauwe helling is dat sowieso vaak de enige manier om goed zicht te krijgen op het vlak, want vanaf de grond zie je een bijna vlak dak nauwelijks.
Bij een steile helling op het zuiden is de conclusie meestal dat schoonmaken zelden nodig is, omdat zon en steilte samen het vlak snel en gelijkmatig laten opdrogen. Bij een flauwe helling in de schaduw is die conclusie niet meer vanzelfsprekend. Daar geldt eerder dat een jaarlijkse controle wel zin heeft, specifiek op plekken waar water het langst blijft staan, zoals bij een lichte plooi in het vlak, bij een hoek die door een naastgelegen opstand extra beschaduwd wordt, of bij het laagste punt vlak voor de dakrand. Dat zijn geen constructiefouten, het is gewoon waar water op een bijna vlak dakvlak het langst blijft liggen voor het wegloopt.
Dat verschil met een steil dak is de reden dat deze pagina apart bestaat naast de pagina's over schoonmaken op het zuiden, op oost en west en op het noorden. De oriëntatie bepaalt hoeveel zon en dus hoeveel droogtijd een vlak krijgt, en de helling bepaalt hoe snel water en vuil wegkomen voordat de zon zijn werk kan doen. Bij een flauwe helling op het noorden vallen die twee nadelen samen, en dat is het scenario waarin een controle twee keer per jaar eerder verstandig is dan overdreven.
Ook op een flauw vlak verandert er niets aan de bevestiging. De banen zijn blind bevestigd met klemmen onder de fels, er gaat geen schroef door het dakvlak, en dat betekent dat er ook geen bevestigingspunt is waar water zich achter kan verzamelen of waar een lek kan ontstaan door een slecht afgedichte doorvoer. Bij een paneel dat op beugels boven een bestaand dak is gemonteerd, ligt dat anders: de bevestigingspunten van de beugels zijn juist de plekken waar water blijft staan en waar vuil, mos en bladresten zich verzamelen, en dat is een risico dat toeneemt naarmate de helling flauwer wordt. Op solarfels is dat risico er niet, simpelweg omdat er geen tweede laag boven het dak ligt.
Of een concreet dakvlak met deze helling en oriëntatie extra aandacht nodig heeft, hangt af van de precieze hoek, de mate van beschaduwing en de omgeving. Dat rekenen wij graag na op tekening, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn.