Klikzink
Bij een gewoon paneel op beugels is de vraag simpel: gaat er één paneel stuk, dan haal je dat paneel eraf en zet je een nieuwe neer. Bij solarfels ligt de opwekking in de dakbedekking zelf, dus de vraag verandert een beetje. Niet in ernst, wel in vorm. We leggen uit wat er precies gebeurt bij één beschadigde baan op een gewoon woonhuisdak, en wat dat voor het dakvlak en voor de stroom betekent.
Eerst het belangrijkste. Een felsbaan met zonnecellen is nog steeds een felsbaan. De stalen ondergrond, de coating en de fels van 35 millimeter zijn er niet anders dan bij een baan zonder cellen. Een barst, een deuk van een gevallen tak of een beschadiging door werkzaamheden op het dak raakt in de praktijk vrijwel altijd maar één baan. De banen ernaast, met of zonder cellen, blijven gewoon op hun plek liggen en blijven gewoon functioneren. Er is geen reden waarom schade aan de ene baan zich verspreidt naar de andere.
Als een baan met zonnecellen beschadigd raakt, valt de opwekking van die ene baan uit. Niet het hele dakvlak, niet de hele installatie. De cellen zijn per baan aangesloten, dus een probleem in één baan trekt niet automatisch de rest van de string mee naar nul. Hoeveel dat concreet betekent voor de opwekking van een woonhuis hangt af van hoeveel banen met cellen dat dakvlak heeft en welke plek de beschadigde baan innam. Bij een gemiddeld woonhuisdak met een aantal banen naast elkaar mis je dus een deel van de opwekking van dat ene dakvlak, niet alles.
Belangrijker voor een bewoner is meestal een andere vraag: is het dak nog dicht. Dat is het. De fels aan beide zijden van de beschadigde baan blijft intact, de banen ernaast zitten nog vastgeklemd zoals ze altijd zaten, en de blinde bevestiging onder de fels, waarbij er geen schroef door het dakvlak gaat, verandert niet door schade aan één baan. Er ontstaat geen extra gat en geen nieuwe zwakke plek in de waterdichtheid. Een beschadigde baan is een probleem voor de opwekking en voor het aanzien van het dak, niet meteen een lekkageprobleem.
Om die ene baan te vervangen, moet hij los van zijn buren. Bij een felsdak zit dat anders dan bij een dakpan die je optilt: de banen zijn in elkaar geklikt over de volle lengte van goot tot nok. Dat betekent dat je voor vervanging van één baan in de praktijk de fels van die baan en de aangrenzende banen open moet maken, de kabel van de beschadigde baan los moet koppelen, de nieuwe baan erin moet leggen en de fels weer moet dichtmaken. Dat is precies wat er ook gebeurt bij een woonhuis waar de kabeldoorvoer een rol speelt, zoals wij uitleggen bij [de kabeldoorvoer bij een woonhuis](/dakstroom/woonhuis/kabeldoorvoer): het gaat om een gerichte ingreep op één plek, niet om het dak openleggen.
Dat is meer werk dan een paneel van de beugels tillen en een nieuw paneel neerzetten. Dat is een reëel verschil met een opgebouwd systeem, en we willen dat niet wegpoetsen. Maar het is ook geen reden om aan te nemen dat een dakdekker er dagen voor nodig heeft. Voor een dakdekker die met felswerk vertrouwd is, is het openen en sluiten van een fels een normale handeling; het enige nieuwe onderdeel is de kabel die eruit en erin moet.
Bij een woonhuis is de context net iets anders dan bij een grote loods of een bedrijfshal met veel meer dakvlak en meer banen. Een gemiddeld woonhuisdak heeft een beperkt aantal banen met cellen, en het verbruik in huis ligt vooral 's ochtends vroeg en 's avonds, terwijl de zon midden op de dag het hoogst staat en de meeste opwekking geeft. Die stroom gaat dan voor een groot deel het net op, of naar een accu als die er is. Wat dat concreet betekent voor de teruglevering en het moment van gebruik, staat uitgebreider beschreven op de pagina over hoe het net met die opgewekte stroom omgaat.
Voor de vraag over een beschadigde baan is dat verbruikspatroon relevant omdat het laat zien dat de uitval van één baan geen uitval van de stroomvoorziening van het huis is. Het huis krijgt zijn stroom uit het net, aangevuld met wat het dak overdag opwekt en wat eventueel is opgeslagen. Eén beschadigde baan minder maakt dat plaatje iets kleiner, het maakt het niet stuk.
Omdat elk dakvlak anders is opgebouwd, met een ander aantal banen, een andere ligging van de cellen en een andere aansluiting op de omvormer, is er geen vast antwoord te geven op hoeveel opwekking je concreet mist als één specifieke baan uitvalt, of wat vervanging op een specifiek dak kost aan tijd. Dat rekenen wij uit op tekening, per dakvlak, zodat een opdrachtgever weet waar hij aan toe is voordat er iets gebeurt, niet pas nadat er iets stuk is.
Wie nu al met dit soort vragen zit, voordat er sprake is van beschadiging, kan de tekening van het dakvlak naar Klikzink sturen. Boylestraat 22 in Ede, eigen walsmachines, en meedenken op tekening kost niets.