Klikzink
Een felsdak met panelen erop bestaat uit twee lagen die allebei onderhoud vragen: het dak zelf, en het frame met panelen dat erboven hangt. Bij solarfels is dat één laag. De vraag wat er aan onderhoud nodig is, valt daarom niet met één antwoord te beantwoorden; het hangt af van welke twee dingen je vergelijkt.
Panelen op beugels staan een paar centimeter boven het dakvlak. Die ruimte is nodig voor de bevestiging en voor ventilatie achter het paneel, maar het is ook precies de plek waar blad, naaldenafval en mos zich verzamelen. Bij een schuin dak spoelt regen die tussenruimte niet altijd goed door, zeker niet onder de onderrand van het frame waar water blijft hangen. Op een dak onder bomen zie je na een paar jaar een randje aangroeisel langs de onderkant van elk paneel, precies waar de beugel het paneel optilt. Dat randje is niet gevaarlijk voor de constructie, maar het vraagt wel om periodiek schoonmaken, anders gaat het ten koste van de opbrengst van juist die panelen.
Solarfels heeft die tussenruimte niet. De cellen liggen in het vlak van de baan, op dezelfde lijn als de banen ernaast, zonder rand die vuil vasthoudt en zonder frame waar water achter blijft staan. Een dakvlak zonder opstaande delen spoelt schoner af bij gewone regen. Dat betekent niet dat er nooit iets op ligt; blad en mos kunnen op elk hellend dak terechtkomen. Het betekent wel dat er geen constructie is die het vuil vasthoudt op een plek waar de wind en de regen er niet meer bij kunnen.
Ook een vlak zonder beugels vraagt af en toe aandacht. Bij weinig hellende daken of onder bomen kan mos zich toch vestigen, gewoon op het staal, en dat spoel je er periodiek af zoals bij elk metalen dak. Bij een dakvlak op het noorden of onder veel schaduw ligt de cyclus vaker dan bij een zuidhelling in de volle wind; dat verschil zit in de ligging van het dak, niet in het product. Verder is er de gewone controle die bij elk dak past: de aansluitingen bij de doorvoer van de bekabeling, en visueel checken of er geen mechanische schade is opgetreden, bijvoorbeeld door een tak die is gevallen. Dat is geen ander soort onderhoud dan bij een blanco felsdak, alleen valt er nu een cel binnen dat gecontroleerde vlak.
Bij panelen op beugels komt de tussenruimte als extra onderhoudspunt erbij, en dat is niet het enige verschil. De beugels zijn met schroeven of klemmen aan het dak bevestigd; die verbindingen verdienen af en toe een controle, vooral na storm, omdat een los geraakte beugel een paneel kan laten schuiven. De bekabeling loopt over het dakvlak naar de omvormer, vaak deels zichtbaar onder de panelen, en die kabels liggen blootgesteld aan weer en temperatuurwisseling op een plek waar je ze niet dagelijks ziet. Bij solarfels gaat de bekabeling direct vanaf de baan naar binnen, zonder een tussenlaag kabels op het dak.
Daar staat wel iets tegenover. Een los paneel op een frame is met normale gereedschappen te demonteren en te vervangen zonder dat je aan het dak zelf komt. Bij solarfels is de baan met de cellen erin onderdeel van de felsbaan zelf; vervangen van één baan raakt dezelfde bevestiging als het dak. Dat is geen dagelijks onderhoudspunt, maar het is wel een reëel verschil in wat een storing kost aan tijd en aan wie je erbij moet halen.
De eerlijkste vergelijking is niet solarfels tegenover een willekeurig paneel, maar solarfels tegenover ons eigen blanco klikfelsdak met gewone panelen erop. Beide zijn hetzelfde stalen felsdak, Sendzimir verzinkt met dezelfde matte coating, dezelfde klikfels van 35 mm haaks, blind bevestigd onder de fels. Het verschil zit alleen in waar de opwekking zit: in het vlak, of erboven op een frame.
Gewone panelen op een blanco felsdak zijn vaak goedkoper per wattpiek, en dat blijft ook op langere termijn meestal zo. Wat je met solarfels koopt, is niet minder onderhoud in de zin van minder werk per jaar, maar een dakvlak zonder tussenruimte die vuil verzamelt en zonder frame dat kan loskomen. Daarnaast blijft het dakvlak in één lijn en één kleur, zonder de schaduwrand en de opstaande beugels die een normaal paneel wel geeft. Of dat verschil in uiterlijk en in dat ene onderhoudspunt de meerprijs waard is, hangt af van het dak, de omgeving en wat je met het aanzicht van het gebouw wilt.
Op een dak dat toch al aan vervanging toe is, of bij nieuwbouw, betaal je in feite één keer voor dak en opwekking samen, en dan wegen de verschillen in onderhoud en uiterlijk zwaarder mee tegenover de meerprijs. Op een bestaand, nog goed dak waar je alleen opwekking aan wilt toevoegen, is een paneel op beugels op een bestaand felsdak vaak de logische keuze; het dak blijft dan intact en je vervangt niets dat nog goed is.
Wat wij hier niet doen, is een percentage of een bedrag noemen voor hoeveel minder onderhoud solarfels precies vraagt. Dat verschilt per dak, per helling, per omgeving en per uitvoering, en dat rekenen we liever uit op tekening dan dat we het op deze pagina verzinnen. Stuur een dakvlak of een schets naar Klikzink in Ede en je krijgt een concreet antwoord voor die situatie, zonder kosten voor het meedenken.