Klikzink
Bij een gewoon paneel op beugels wordt het dak eerst waterdicht gemaakt en daarna doorboord om de dragers te bevestigen. Elke schroef die door de dakbedekking gaat is een plek die later dicht moet blijven, jaar na jaar, ook als het dak zet of de coating van de dakbedekking verweert. Bij de felsbaan met geïntegreerde zonnecellen is die stap er niet. De klemmen waarmee de baan aan de ondergrond vastzit, grijpen onder de opstaande fels, niet door het stalen vlak heen. De bevestiging van het dak is hier dezelfde bevestiging als die van de opwekking, en dat is precies waarom er geen extra doorvoer bij komt die apart afgedicht moet worden.
Dat betekent niet dat er nergens een zwakke plek is. Die zit alleen ergens anders dan bij een opgelegd paneel. Bij een felsdak, met of zonder zonnecellen, zijn er drie plekken waar water in theorie een weg naar binnen kan vinden: waar een kabel het dakvlak doorkomt, waar de banen bij de nok worden afgewerkt, en waar een baan met cellen overgaat in een baan zonder cellen. Voor een vrijstaande woning is dat laatste punt vaker aan de orde dan bij een rijtjeshuis, want een vrijstaand huis heeft doorgaans meer dakvlak en vaak meerdere vlakken met een andere oriëntatie: het zuiden voor opwekking, het noorden misschien niet, een dakkapel die het vlak onderbreekt, een schoorsteen die er middenin staat.
Elke baan met cellen moet zijn stroom ergens afgeven, en dat gebeurt via een doorvoer in het dakvlak. Die doorvoer wordt niet los bedacht op de bouwplaats, maar vooraf ingetekend op de plek waar hij het minst in de weg zit: meestal aan de kant van de nok, waar het water via de banen eronder al is afgevoerd voordat het bij de doorvoer komt. De doorvoer zelf wordt afgewerkt met een pakking en een kraag die om de fels sluit, op dezelfde manier waarop een dakdekker een doorvoer voor een ventilatiebuis of een antenne afwerkt. Het verschil met een paneel op beugels is dat daar per paneelrij een aparte kabeldoorvoer nodig kan zijn, terwijl hier de doorvoeren worden meegenomen in het legplan van de banen, met zo weinig mogelijk doorbrekingen voor zo veel mogelijk opbrengend oppervlak.
Bij een vrijstaande woning met een zadeldak en twee hellende vlakken ligt de doorvoer meestal bij de nok van het zuidvlak, waar de kabels samenkomen voordat ze naar binnen gaan. Bij een complexer dak, met een wolfseind of een dakkapel, wordt gekeken of er één verzamelpunt kan komen of dat het praktischer is om per vlak apart door te voeren. Dat is geen keuze die je op gevoel maakt; die volgt uit de tekening van het dak.
De nok is bij elk dak de plek waar twee vlakken elkaar raken en waar het meeste water van beide zijden samenkomt voordat het wordt afgevoerd. Bij een felsdak wordt de nok afgewerkt met een nokstuk dat over de bovenkant van de banen grijpt, aan beide zijden. Bij een dakvlak met zonnecellen verandert er aan dat principe niets: de laatste baan onder de nok, met of zonder cellen, wordt op dezelfde manier afgewerkt als een baan zonder cellen dat zou worden. Er is geen aparte afwerking nodig omdat er cellen in het vlak zitten; de nokdetail hoort bij de fels, niet bij de cel.
Wat wel aandacht vraagt bij een vrijstaande woning is de situatie waarin de nok een knik maakt, zoals bij een dak met een haakse aankapping of een dakkapel die tot in de nok doorloopt. Daar wordt per geval bekeken hoe de banen aansluiten en of dat vlak zich wel of niet leent voor cellen. Een vlak dat vol met hoeken en aansluitingen zit, is niet per se een slechte plek voor een felsdak, maar het is wel een plek waar je vooraf goed naar kijkt voordat je zegt dat er cellen in komen.
Dit is de plek die bij een gewoon dak niet bestaat en die dus ook nergens anders wordt beschreven dan hier. Op een dakvlak liggen niet alle banen per se vol met cellen. Een baan die vlak langs een schoorsteen loopt, onder een dakraam doorgaat, of in de schaduw van een naastgelegen boom ligt, kan zonder cellen worden uitgevoerd, terwijl de banen ernaast wel cellen hebben. Voor de waterdichtheid maakt dat niets uit: een baan zonder cellen heeft dezelfde fels, dezelfde klemmen en dezelfde klikverbinding als een baan met cellen. De overgang tussen de twee is een felsverbinding, geen aparte naad die extra afgedicht moet worden. Het dakvlak blijft daardoor één doorlopend systeem, ook als niet elke baan stroom opwekt.
Voor een vrijstaande woning is dit vaak de kern van de beslissing. Met meer dakvlak en vaker meerdere oriëntaties tegelijk is de vraag niet alleen of je zonnecellen wilt, maar welk vlak daarvoor in aanmerking komt. Een zuidvlak zonder obstakels is een voor de hand liggende kandidaat. Een noordvlak, een vlak met veel schaduw van bomen of buurpanden, of een vlak dat wordt onderbroken door meerdere dakramen, is dat minder. Het antwoord op die vraag ligt niet vast in een regel, maar wordt per dakvlak bekeken: waar liggen de cellen wel, waar liggen gewone banen, en hoe loopt de felslijn er doorheen zodat het dak er als één geheel uitziet in plaats van als een lappendeken.
Voor een rijtjeshuis met een enkel, ononderbroken zuidvlak is die afweging simpel. Voor een vrijstaande woning meestal niet, en dat is precies waarom hier op tekening wordt gewerkt in plaats van met een vaste vuistregel. Hoeveel vlakken er zijn, welke kant ze op liggen, waar de doorvoer het handigst komt, waar de nokdetails samenkomen en welke banen wel of geen cellen krijgen, dat verschilt per dak en wordt pas duidelijk als de tekening er ligt. Wat er bij dat uitwerken gelijk blijft, is het principe dat er geen enkele extra doorboring van de dakbedekking bij komt om de opwekking te bevestigen: de fels en de klem doen dat werk, op elk vlak, met of zonder cellen.
Wie een vrijstaande woning laat herdekken of nieuw laat bouwen en overweegt om het dak zelf te laten opwekken, doet er goed aan de tekening van het dak erbij te pakken voordat de knoop wordt doorgehakt over welk vlak wel en welk vlak niet. Klikzink rekent dat door op basis van de tekening, zonder kosten voor dat meedenken.