Klikzink
Een vrijstaande woning heeft doorgaans meer dakvlak dan een tussenwoning, en bijna altijd meer dan één vlak dat in aanmerking komt. Een zadeldak met twee kanten, een woning met een aanbouw of een garage die er in dezelfde lijn tegenaan staat, een wolfseind of een dakkapel die het vlak opdeelt. Bij een rijtjeshuis is er meestal één dakvlak op het zuiden of het is er niet, en de keuze is dan snel gemaakt. Bij een vrijstaande woning is de eerste vraag niet of het kan, maar welk vlak je met opwekkende felsbanen uitvoert en welk vlak je gewoon in staal zonder cellen laat.
Die vraag is geen kwestie van smaak. Een dakvlak op het noorden levert een andere afweging op dan een vlak op het zuidwesten, en dat geldt voor een felsbaan met geïntegreerde cellen net zo goed als voor een paneel op beugels. Het verschil is dat je bij dit product die keuze per dakvlak vooraf vastlegt, in het ontwerp van de dakbedekking zelf. Je bestelt niet een dak en plakt er later panelen op waar het uitkomt; je bepaalt bij de tekening van het dak welke banen met cellen komen en welke zonder. Dat is precies waarom dit vooral loont bij vervanging of nieuwbouw: je legt het dakvlak in één keer neer, in de uitvoering die bij die kant van het huis past.
Bij een vrijstaande woning met een dak dat naar twee of meer kanten afloopt, is het gebruikelijk dat niet elk vlak evenveel te bieden heeft. Een garage die haaks op de woning staat, een erker met een eigen kapje, een dakvlak dat voor driekwart in de schaduw van een grote boom ligt: die vlakken vragen niet automatisch om dezelfde uitvoering als het hoofddak. Je kunt op het ene vlak kiezen voor felsbanen met cellen over de volle breedte, en op het andere vlak voor de gewone klikfels zonder cellen, in dezelfde kleur en dezelfde lijn. Van de weg af, of vanaf de tuin, is dat ene doorlopende dakvlak, geen twee verschillende systemen die om aandacht vragen.
Dat is ook meteen het punt waar dit product zich onderscheidt van een paneel op beugels. Een paneel zet je op het dakvlak dat toevallig het gunstigst ligt, en de rest van het dak blijft dakbedekking zoals die al was. Bij een felsbaan met geïntegreerde cellen is de opwekking onderdeel van het dakvlak zelf, dus die keuze ligt vast zodra het dak wordt gelegd. Wil je op een later moment een vlak alsnog laten meedoen, dan is dat een nieuwe dakbedekking op dat vlak, niet een paar extra panelen erbij.
Een vrijstaande woning staat zelden precies op de windroos uitgelijnd, en het dak volgt de plattegrond van het huis. Het hoofdvlak kan op het zuidoosten liggen, een aanbouw op het noordwesten, en de garage weer anders. Voor elk vlak geldt een andere combinatie van oriëntatie en hellingshoek, en die combinatie bepaalt wat een vlak in de praktijk oplevert. Dat rekenen we niet in algemene vuistregels, want de uitkomst hangt af van de precieze ligging, de hoek van het dakvlak en wat er in de buurt schaduw geeft. Dat is ook precies waarom we het op tekening uitrekenen in plaats van een getal op deze pagina te zetten dat voor het ene huis wel klopt en voor het andere niet.
In de praktijk komt het er meestal op neer dat het vlak met de beste ligging in cellen wordt uitgevoerd en de overige vlakken in de gewone stalen felsbaan, zonder cellen. Dat is geen compromis maar een logische verdeling: je investeert in opwekking waar die het meeste oplevert, en je houdt de rest van het dak in dezelfde kwaliteit staal, dezelfde kleur en dezelfde fels, zodat het geheel als één dak blijft ogen.
Omdat de cellen in het vlak van de baan liggen en niet erboven, verandert er aan de opbouw van het dak zelf weinig. De felsbaan is nog altijd Sendzimir verzinkt staal met een matte organische coating, in een werkende breedte van 475 millimeter, met een haaks opstaande fels van 35 millimeter die blind wordt bevestigd met klemmen onder de fels. Er gaat geen schroef of beugel door het dakvlak; de klemmen die de baan op de gording houden, zijn ook de bevestiging van de opwekkende baan. Voor de dakconstructie van een vrijstaande woning, met vaak een kap in houten of stalen spanten, is dat een gewone felsbaan zoals die al jarenlang wordt toegepast, alleen met de cellen erin verwerkt.
Voor een aannemer die het dak legt, betekent dit dat het leggen van de banen met cellen niet wezenlijk anders verloopt dan het leggen van de banen zonder. Het is dezelfde klik, dezelfde fels, dezelfde volgorde. Het verschil zit in de voorbereiding: welke baan met cellen op welk vlak komt, waar de rijen beginnen en eindigen, en hoe dat aansluit op de nok, de gootlijn en eventuele doorbraken zoals een schoorsteen of een dakraam. Dat leggen we vooraf vast op tekening, per dakvlak, zodat op de bouwplaats geen twijfel bestaat over welke baan waar hoort.
Wie een vrijstaande woning laat bouwen of het dak laat vervangen, doet er goed aan om niet te vragen of het dak zonnecellen krijgt, maar welk deel van het dak dat wordt. Dat is een vraag die per situatie verschilt: de vorm van de kap, de plek van een dakkapel, de schaduw van bomen of buurpanden, de kant waarop de garage staat. Voor de manier waarop de bekabeling vanuit het dakvlak naar binnen gaat, hoe het dak waterdicht blijft rond de cellen en wat er gebeurt als één baan een storing heeft, verwijzen we naar de andere pagina's op deze site die daar specifiek over gaan.
Wat we wel op deze pagina willen meegeven, is dat het bij een vrijstaande woning zelden een kwestie is van alles of niets. Je kiest dakvlak voor dakvlak, en die keuze leg je vast op het moment dat het dak wordt getekend. We denken daarin mee op basis van de tekening van de woning, zonder dat daar kosten aan verbonden zijn, en zonder dat we op voorhand een opbrengst of een terugverdientijd noemen die voor elk dak weer anders uitvalt. Stuur de tekening van het dak, met de vorm en de vlakken die je hebt, en we kijken samen welk vlak zich leent voor felsbanen met cellen en welk vlak beter in gewoon staal blijft.