Klikzink
Solarfels is niet automatisch de beste oplossing voor elk woonhuis. Er is een duidelijk moment waarop gewone panelen op beugels beter passen, en dat moment komt vaker voor dan je zou denken. Deze pagina gaat over dat moment, zonder omhaal.
Het dak zelf laten opwekken is duurder per wattpiek dan panelen erop leggen. Dat komt doordat de zonnecel dan onderdeel is van de dakbedekking, met alles wat daarbij hoort aan materiaal, verwerking en maatwerk per dakvlak. Die meerprijs is alleen te verantwoorden als je toch al een nieuw dak nodig hebt, bij nieuwbouw of bij volledige vervanging van de bestaande bedekking. Dan betaal je in feite één keer voor dak en opwekking samen, in plaats van twee keer voor twee losse dingen.
Ligt er bij een woonhuis een dak dat nog tien jaar meekan, dan geldt die redenering niet. Er is dan geen aanleiding om de bestaande, goede dakbedekking te verwijderen om er een nieuwe voor in de plaats te leggen die zonnestroom opwekt. In die situatie is de rekensom simpel: je hebt al een dak, je hebt alleen opwekking nodig, en dat is precies waar panelen op beugels voor gemaakt zijn. Ze worden op het bestaande dakvlak gezet, met beugels die aan de dakconstructie verankerd zitten, zonder dat de onderliggende dakbedekking vervangen moet worden. Voor een woonhuis met een dak van tien jaar oud is dat de eerlijke en de goedkopere weg.
Een dakdekker die een offerte uitbrengt voor een woning met een dak uit 2014 in prima staat, zal dat ook zo adviseren. Niet omdat felsbaan met geïntegreerde cellen niet zou werken, maar omdat de meerkosten van het vervangen van een goed dak nergens tegen wegvallen. Dat is geen verkooppraatje van een concurrent, dat is gewoon hoe de kosten zich verhouden.
Bij een gemiddeld woonhuis met een gemiddeld dakvlak speelt nog iets anders, los van welk systeem je kiest. Het verbruik in een huishouden ligt meestal 's ochtends en 's avonds hoog, als er gekookt wordt, gedoucht, de was draait en de verlichting aan gaat. De zon staat dan meestal niet waar hij het meeste levert. Midden op de dag, als de opwekking het grootst is, zit een gezin vaak op het werk of op school en wordt er weinig stroom verbruikt in huis.
Dat tijdsverschil bepaalt wat er met de opgewekte stroom gebeurt, los van het dak waarop hij wordt opgewekt. Het overschot van de middag moet ergens heen: naar het net, naar een batterij, of naar een apparaat dat je bewust op dat moment laat draaien, zoals een wasmachine met tijdklok of een boiler die overdag bijverwarmt. Dat vraagstuk speelt bij elk systeem dat stroom opwekt op een woondak, of de cellen nu in het dakvlak zitten of erboven op beugels. Het is dus geen argument voor het een boven het ander; het is een reden om, los van de keuze voor het opwekkingssysteem, na te denken over hoe je het verbruik in huis over de dag verdeelt of hoe je de omvormer en eventuele opslag laat aansluiten. Waar die omvormer in het huis het beste past, hangt af van de meterkast en de kabelroutes, zoals we bij de omvormer in een woonhuis toelichten.
Neem twee vergelijkbare rijtjeshuizen. Bij het eerste huis is het pannendak twaalf jaar oud, de pannen liggen er goed bij, er is geen lekkage en er is geen reden om iets aan de dakbedekking te doen. Voor dit huis is de logische route panelen op beugels: het dak blijft zoals het is, de opwekking komt erbovenop, en de investering beperkt zich tot de panelen, de bevestiging en de aansluiting.
Bij het tweede huis is het dak zelf aan het einde van zijn levensduur. De onderconstructie is nog in orde, maar de bedekking moet er toch af, met of zonder zonnestroom erbij. In die situatie verandert de vergelijking volledig. De meerprijs van felsbaan met zonnecellen wordt dan afgezet tegen wat je anders zou betalen voor een nieuwe, gewone dakbedekking plus losse panelen erop. Dan ligt het verschil in kosten veel dichter bij elkaar, en spelen andere dingen mee: geen doorboringen door de nieuwe dakbedekking, een strak ogend dakvlak zonder opstaande frames, en één aannemer die dak en opwekking in één keer aanlegt in plaats van twee partijen na elkaar.
Wat niet zou kloppen, is een goed dak eraf halen puur om over te stappen op een geïntegreerd systeem. De meerkosten van het vervangen van bruikbare dakbedekking vallen dan nergens tegen weg, hoe het dakvlak er ook mooi bij ligt zonder opstaande panelen. Andersom is het ook onverstandig om, bij een dak dat toch al vervangen wordt, zonder nadenken voor losse panelen te kiezen enkel omdat dat de vertrouwde weg is. In die situatie loop je het risico dat je straks twee keer aan het dak werkt: eerst de nieuwe bedekking, later alsnog frames en beugels erbovenop voor de opwekking.
Wat schaduw met de opbrengst doet, of hoe een dakvlak zich gedraagt bij hagel en storm, is voor beide systemen relevant en wordt op de bijbehorende pagina's over het woonhuis besproken. Dat zijn vragen die je stelt nadat de eerste keuze gemaakt is: dakvervanging of niet.
Wat we op deze pagina niet doen, is een getal noemen voor de meerprijs per vierkante meter of een terugverdientijd voor een van beide systemen. Dat verschilt per dakvlak: de oriëntatie, de hellingshoek, de staat van de bestaande dakbedekking en de grootte van het dakvlak bepalen samen wat een dakvervanging met geïntegreerde opwekking kost ten opzichte van panelen op een bestaand dak. Bij Klikzink, Boylestraat 22 in Ede, rekenen we dat door op tekening, zonder kosten voor dat vooronderzoek. Pas met een tekening van het specifieke dak is een eerlijke vergelijking te maken tussen beide routes, en pas dan weet je welke van de twee voor dit huis werkelijk de goedkopere is.