Klikzink
Bij een gewoon zonnepaneel op een woonhuis gaan er beugels door de dakbedekking heen, vastgezet met bouten die het dak doorboren. Elke bevestiging is een plek waar water een weg naar binnen kan zoeken, hoe goed die ook is afgekit of afgedicht. Solarfels heeft die doorboringen niet. De cellen liggen in de felsbaan zelf, en die baan wordt vastgeklemd onder de fels, de haaks opstaande rand waarmee de banen in elkaar grijpen. Dezelfde klik die het dak dichthoudt, houdt ook de opwekking op zijn plek. Er is dus geen aparte laag bevestigingsmateriaal die je dakvlak doorprikt.
Dat verandert de vraag waar een lek zou kunnen ontstaan. Niet bij de cellen, maar bij de plekken waar het dakvlak toch onderbroken wordt: waar een kabel naar binnen moet, waar de bovenste baan tegen de nok aan komt, en waar een baan met cellen overgaat in een gewone baan zonder cellen. Op die drie plekken werken we op een woonhuis met dezelfde details als bij een felsdak zonder zonnecellen, en dat is precies de reden dat het al decennia bewezen materiaal is: de fels zelf lekt niet, dus de aandacht gaat naar de randen.
Op elk woonhuis moet de opgewekte stroom via een kabel het dak verlaten. Die doorvoer is een bewuste onderbreking van het dakvlak, uitgevoerd met een pakkingdoos die om de kabel sluit en aan het staal wordt gekoppeld met dezelfde felstechniek als de rest van de baan. Het is geen kit die na een paar jaar uitdroogt en gaat scheuren; het is een mechanische verbinding die meebeweegt met de uitzetting van het staal in de zon. Hoe die kabel vervolgens naar de meterkast loopt, en welke keuzes daarbij horen bij een woonhuis, leggen we uit bij de aansluiting op de nok en bij het naar binnen brengen van de kabel, want die twee routes bepalen samen waar de doorvoer het beste komt.
Aan de nok komen de banen van twee dakvlakken samen, en daar zit van oudsher de meeste ervaring in het felswerk: een nokstuk dat over de bovenste rand van beide dakvlakken grijpt en de banen aan elkaar verbindt zonder dat er een naad blijft waar water kan binnendringen bij slagregen of bij een harde westenwind. Bij een woonhuis met solarfels verandert dat detail niet. De bovenste baan met cellen sluit op precies dezelfde manier aan als een baan zonder cellen. Er is geen aparte overgangsstrook nodig en er verandert niets aan de dakopbouw op die plek. Wat er wel verandert is dat de kabel van de bovenste rij vaak het handigst bij de nok wordt weggewerkt, en dat is dan ook de plek waar dakdekker en installateur op elkaar moeten afstemmen wie wat doet.
Op een gemiddeld woonhuisdak wordt niet het hele dakvlak met cellen belegd. Vaak ligt een rand langs de dakrand, rond een schoorsteen of langs een dakraam in gewone felsbanen zonder cellen, en pas daarna beginnen de banen met cellen. Die overgang is voor de fels zelf geen bijzondere plek: de klik tussen twee banen werkt hetzelfde, met of zonder cellen erin. Wat het wel bijzonder maakt is de kabel die vanaf de baan met cellen naar de doorvoer moet, en die route moet vooraf op tekening zijn bepaald, niet ter plekke tijdens de montage. Een dakdekker die voor het eerst met solarfels werkt, moet dus vooral wennen aan de volgorde van werken, niet aan een nieuwe manier van felsen.
Dit gebouw heeft een gemiddeld dakvlak, en het verbruik in huis ligt vooral 's ochtends en 's avonds, terwijl de zon midden op de dag het hardst schijnt op het dak. Dat tijdsverschil bepaalt wat er met de stroom gebeurt nadat hij is opgewekt, en dat is een ander vraagstuk dan de waterdichtheid van het dak: het gaat over de omvormer, de meter en eventueel een batterij, niet over de fels. Voor de waterdichtheid van het dakvlak zelf maakt het verbruikspatroon niets uit. Een dakvlak dat 's middags veel stroom opwekt die pas 's avonds wordt gebruikt, moet even goed dicht zijn als een dakvlak waarvan de stroom rechtstreeks wordt verbruikt. De fels merkt niets van wat er met de elektronen gebeurt nadat ze de doorvoer zijn gepasseerd.
Bij de oplevering van een dak met solarfels wordt niet de cel gecontroleerd op lekkage, want die ligt in het vlak van de baan en heeft geen eigen naad. Er wordt gekeken naar de klikverbindingen tussen de banen, naar de afwerking bij de nok, naar de pakkingdoos van de kabeldoorvoer en naar de aansluiting bij eventuele doorbrekingen zoals een schoorsteen of een dakraam. Dat is dezelfde controle die bij een felsdak zonder zonnecellen wordt gedaan, met de kabeldoorvoer als enige nieuwe onderdeel. Voor een opdrachtgever betekent dat een vertrouwd inspectiepunt: niet een onbekend paneel met eigen bevestigingsmateriaal, maar een dakvlak waarvan de zwakke plekken al decennia bekend zijn en waar één nieuwe doorvoer aan is toegevoegd.
Hoeveel dakvlak op dit woonhuis met cellen wordt belegd, waar de doorvoer het handigst komt en of de bovenste of onderste rand met cellen begint, hangt af van de vorm van het dak, de ligging van de schoorsteen en de plek van de meterkast. Dat rekenen we uit op tekening, per dakvlak apart, zonder dat daar op voorhand een vast antwoord voor bestaat.